ޔޫޒަރ ގައިޑް

1. ތަޢާރަފު

ކީރިތި ޤުރުއާން ތަޖުވީދު އެޕް އަށް މަރުޙަބާ! މިއީ ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތައް ދަސްކޮށްދީ، ތިލާވަތްކުރާއިރު ތިބާގެ ނުކުތްތައް ބަލައި، ޙިފްޒު އިމްތިޙާންކޮށް، ޤުރުއާނާއި ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތަކާ ބެހޭގޮތުން ތިބާގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދޭ އިންޓަރެކްޓިވް ތަޢުލީމީ ޕްލެޓްފޯމެކެވެ.

ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ނައްޞު އަބަދުވެސް ދައްކާނީ ޢުޘްމާނީ ރަސްމުލްޚަތުންނެވެ. އެޕްލިކޭޝަންގެ އިންޓަރފޭސް (ބަޓަންތަކާއި މެނޫތަކާއި ޝަރަޙަތައް) ތަރުޖަމާކުރެވިފައިވަނީ ޞަފްޙާގެ މަތީގައިވާ ބަހުގެ ލިސްޓުން ތިބާ އިޚްތިޔާރުކުރާ ބަހަކަށް، 68 އަށްވުރެ ގިނަ ބަހަށް ވާނެއެވެ.

2. ޑޭޝްބޯޑާއި ޓެބްތައް

އެޕްލިކޭޝަން ހުޅުވުމުން ތިން މައިގަނޑު ޓެބް ފެންނާނެއެވެ:

ކޮންމެ ޙުކުމެއްގެ ބްލޮކަކުން ހުޅުވޭ ޞަފްޙާއެއްގައި، އެ ޙުކުމް ފެންނަ އާޔަތްތައް ކަލިމަތައް ކުލަޖައްސައިގެން ދައްކާނެއެވެ، އަދި ރެފަރެންސް ޤާރީގެ އަޑު، އަދި ދައްކާ ބަހަށް ބަލައިގެން އާޔަތުގެ ތަރުޖަމާ/ތަފްސީރު ވެސް ހުންނާނެއެވެ.

3. ބަހާއި އެހީތެރިކަން

ބަސް އިޚްތިޔާރުކުރުން

ކޮންމެ ޞަފްޙާއެއްގެ މަތީގައިވާ ވާތްފަރާތުން (ނުވަތަ ކަނާތްފަރާތުން، ކަނާތުން ވާތަށް ލިޔާ ބަސްތަކުގައި) ބަހުގެ ލިސްޓް ފެންނާނެއެވެ. ތިބާގެ ބަސް އިޚްތިޔާރުކުރާށެވެ — މެނޫ ބަޓަންތަކާއި ހެޑިންގްތަކާއި ޝަރަޙަތައް ވަގުތުން ބަދަލުވާނެއެވެ. ޑިފޯލްޓް ބަހަކީ ޢަރަބި ބަހެވެ.

އެހީތެރިކަމުގެ ބަޓަން

ބަހުގެ ލިސްޓްގެ ކައިރީގައި «އެހީތެރިކަން» ބަޓަން ހުންނާނެއެވެ. މި ބަޓަނަށް ފިތާލުމުން މި ގައިޑް ތިބާގެ މިހާރުގެ ބަހުން އާ ވިންޑޯއަކުން ހުޅުވޭނެއެވެ. ތިބާގެ ބަހަށް ތަރުޖަމާއެއް ނެތްނަމަ، ގައިޑް ދައްކާނީ ޢަރަބި ބަހުންނެވެ.

ޑޭޝްބޯޑަށް އެނބުރި ދިއުން

ޞަފްޙާގެ މަތީގައިވާ ކަނާތްފަރާތުގައިވާ «ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތަކުގެ ޑޭޝްބޯޑް» ބަޓަނަށް ފިތާލުމުން ކޮންމެ ސަބް-ޕޭޖަކުންވެސް މައި ޞަފްޙާއަށް އެނބުރި ދެވޭނެއެވެ.

4. ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތަކުގެ ޞަފްޙާތައް

ކޮންމެ ޙުކުމެއްގެ ޞަފްޙާއެއްގައި ދައްކާނީ:

• ޙުކުމުގެ ތަޢާރަފު ޢަރަބި ބަހުން، ދައްކާ ބަހުން ތަރުޖަމާ/ފޮނެޓިކް ޓްރާންސްލިޓަރޭޝަންއާއެކު.
• ޓޭބަލް ނުވަތަ މުޞްޙަފެއް، ޙުކުމް އެކުލެވޭ ކަލިމަތައް ޚާއްޞަ ކުލައަކުން ފާހަގަކޮށްފައި.
• ޤާރީ އިޚްތިޔާރުކުރުން އަދި އާޔަތް ނުވަތަ ޞަފްޙާގެ އަޑު ކުޅުވުން.
• ކުޅުވާއިރު ކަލިމަތައް ފާހަގަކުރުން (ކެރިއޯކީ): ޤާރީ ކިޔާއިރު ކަލިމަތައް އެއްކަލިމައިން އަނެއް ކަލިމައަށް ފާހަގަވަމުންދާނެއެވެ.
• ތަރުޖަމާގެ ބައި: Kalimat.dev އިން ނުވަތަ އިޚްތިޔާރުކުރެވިފައިވާ ބަހަށް ބަލައިގެން ލޯކަލް ތަފްސީރުން.

އަޑު ކުޅުވުމާއި ކަލިމަތައް ސެލެކްޓްކުރުން

• ކަލިމައަކަށް އެއްފަހަރު ފިތާލުން: އެ ކަލިމަ ފެށޭ ނުކުތާއެއްގެ ގޮތުގައި ސެލެކްޓްކުރެވޭނެއެވެ (ނޫކުލައިން ފާހަގަވާނެއެވެ).
• އަނެއް ކަލިމައަކަށް އެއްފަހަރު ފިތާލުން: ދެ ކަލިމަ ދެމެދުގެ ބައި ސެލެކްޓްކުރެވޭނެއެވެ.
• ސެލެކްޓްކުރެވިފައިވާ ބައިގެ ތެރެއަށް ފިތާލުން: ސެލެކްޓްކުރެވިފައިވާ ބައިގެ އަޑު ކުޅުވޭނެއެވެ، ކިޔެވުން ކެރިއޯކީ ގޮތަށް ފާހަގަވަމުންދާނެއެވެ.
• ސެލެކްޓްކުރެވިފައިވާ ބައިގެ ބޭރަށް ފިތާލުން: އާ ކަލިމަ ސެލެކްޓްކުރެވޭނެއެވެ.
• ދެފަހަރު ފިތާލުން: ކަލިމަ ސެލެކްޓްކޮށް އެކަނި ކިޔޭނެއެވެ.
• ދަމާލުން (Touch/Mouse Drag): އެއް ފިތާލުމަކުން ބައެއް ސެލެކްޓްކޮށް ދޫކޮށްލުމާއެކު ކުޅުވުން.
• «އިސްމަޢުކުރާށެވެ» ބަޓަން: ސެލެކްޓްކުރެވިފައިވާ ކަލިމައިން ފެށިގެން އާޔަތުގެ ނިޔަލަށް ކިޔާނެއެވެ (އާޔަތް އަދި ޞަފްޙާ މޯޑްގައި)، ކަލިމަތައް ކެރިއޯކީ ކުލައިން ފާހަގަވަމުންދާނެއެވެ.
• «ތަކުރާރުކުރާށެވެ» ބަޓަން: ސެލެކްޓްކުރެވިފައިވާ ބައި ތަމްރީނުކުރުމަށްޓަކައި ތަކުރާރުކޮށް ކުޅުވޭނެއެވެ.
• އާޔަތުގެ ސަރަޙައްދުން ބޭރަށް ފިތާލުން: ސެލެކްޝަން ކެންސަލްކުރެވޭނެއެވެ، އަދި «އިސްމަޢުކުރާށެވެ» ބަޓަނުން އާޔަތް ފެށުނު ހިސާބުން ކިޔާނެއެވެ.

5. ސްމާޓް ތިލާވަތް (ނުކުތް ރަނގަޅުކުރުން)

/r/recite/ ޞަފްޙާއިން ތިބާގެ މައިކްރޯފޯނުން ތިލާވަތްކުރެވޭނެއެވެ، އަދި ޚާއްޞަ ޤުރުއާނީ ޓްރާންސްކްރިޕްޝަން މޮޑެލް (Whisper) ބޭނުންކޮށްގެން ކަލިމައިން ކަލިމައަށް ބަލާނެއެވެ.

ސްކްރީންގެ ތަރުތީބު

މަތިން ތިރިއަށް:

1. ކޮންޓްރޯލް ސަރަޙައްދު: ސޫރަތް އިޚްތިޔާރުކުރުން، ރޭންޖް (އާޔަތް/ޞަފްޙާ/ސޫރަތް)، ޤާރީ، މައިކްރޯފޯން، އަދި ޤަބޫލުކުރުމުގެ ލެވެލް.
2. ނެވިގޭޝަން ބާރ: އާޔަތުގެ އަޑު ކުޅުވުން/ހުއްޓާލުން، ދެން އާޔަތްތަކަށް « » ބަޓަންތައް އަދި ކަލިމަތަކަށް « › » ބަޓަންތައް އަދި އަލުން ފެށުމަށް.
3. ތަޖުވީދުގެ ކުލަތަކުގެ ގައިޑް: އާޔަތުގެ ނައްޞުގެ މަތީގައި ސީދާ ފެންނާނެއެވެ، ތިލާވަތްކުރާއިރު މުރާޖަޢާކުރުމަށް ފަސޭހަކުރުމަށްޓަކައެވެ.
4. އާޔަތުގެ ނައްޞު: ކުލަޖައްސާފައިވާ ކަލިމަތަކާއި މިހާރުގެ ކަލިމަ ފާހަގަކޮށްފައި.

ތިލާވަތް ފެށުން

1. ސޫރަތާއި ރޭންޖް އިޚްތިޔާރުކުރާށެވެ (ފެށުންތެރިންނަށް އެއް އާޔަތް ރަނގަޅު).
2. ޞަފްޙާ ހުޅުވުމުން ނުވަތަ ސޫރަތް ބަދަލުކުރުމުން ނައްޞު އޮޓޯމެޓިކުން ދައްކާނެއެވެ.
3. ތިބާގެ އީމެއިލް އެޑްރެސް ލިޔާށެވެ (ހުރިހާ ޞަފްޙާތަކަށް އެއްފަހަރު ސޭވްކުރެވޭނެއެވެ).
4. «ތިލާވަތް ފަށާށެވެ» އަށް ފިތާލާށެވެ، އަދި ބްރައުޒަރަށް މައިކްރޯފޯނަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ ދޭށެވެ.
5. ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަލިމަ ކިޔާށެވެ؛ ރަނގަޅަށް ކިޔުމުން އެ ކަލިމަ ފެހިކުލައަށް ބަދަލުވެ، ފާހަގަކުރުން ދެން އަންނަ ކަލިމައަށް ބަދަލުވާނެއެވެ.

ނެވިގޭޝަން ބަޓަންތައް

ކަލިމަ ޤަބޫލުކުރުމުގެ ލެވެލް

ސްލައިޑަރ ބޭނުންކޮށްގެން އިތުބާރުގެ އެންމެ ދަށް މިންވަރު (30% އިން 70% އަށް) ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. ކަލިމައެއް ޤަބޫލުކުރެވޭނީ އެ ކަލިމަ ކިޔުމުގެ ސައްޙަކަން މި މިންވަރަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މައްޗަށް ދިޔަނަމައެވެ. ލެވެލްއަށްވުރެ ދަށް ކަލިމައެއްގެ މާކްސް ނާރަންޖު ކުލައިން ދައްކާނެއެވެ، އެއީ ރަނގަޅުކުރުމަށް އެހީވުމަށްޓަކައެވެ.

ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތަކަށް ކުލަޖެއްސުން

«ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތަކަށް ކުލަޖެއްސުން» އެކްޓިވްކުރާށެވެ، އެއީ ކަލިމަތަކުގައިވާ ކުލަތަކުގެ އިޝާރާތްތައް (قلقلة، غنة، إخفاء، إظهار، لام الجلالة…) ބެލުމަށްޓަކައެވެ. ކުލަތަކެއް ނެތް މުޞްޙަފެއް ބޭނުންނަމަ މިކަން ހުއްޓާލެވިދާނެއެވެ.

ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތައް އިވެލުއޭޓްކުރުން (އިޚްތިޔާރީ)

«ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތައް އިވެލުއޭޓްކުރުން» އެކްޓިވްކުރާއިރު، މަދު، غنة، އަދި قلقلة ވެސް އަޑުގެ ގޮތުން ބަލާނެއެވެ — ހަމައެކަނި އަޑުގެ އިތުބާރުކަން ފުދެއެއް ނުދާނެއެވެ.

ތިލާވަތުން ހޯދުން

«ތިލާވަތުން ހޯދުން» އަށް ފިތާލާފައި ބައެއް ކަލިމަތައް ކިޔާށެވެ؛ އެޕްލިކޭޝަނުން އެއްގޮތްވާ އާޔަތްތައް ދައްކާނެއެވެ. އާޔަތެއް އިޚްތިޔާރުކުރުމުން އެ އާޔަތް ސީދާ ހުޅުވޭނެއެވެ.

ކަލިމަތަކުގެ މާކްސްތަކާއި ސާފުކުރުން

ކުރިން ތިލާވަތްކޮށްފައިވާ އާޔަތަކަށް އެނބުރި ދިއުމުން ކޮންމެ ކަލިމައެއްގެ މާކްސް ފެންނާނެއެވެ. «ރޭންޖްގެ މާކްސްތައް ސާފުކުރާށެވެ» ބޭނުންކޮށްގެން އާޔަތް/ޞަފްޙާ/ސޫރަތުގެ މާކްސްތައް ސާފުކޮށް އަލުން މަސައްކަތްކުރެވިދާނެއެވެ.

6. ޙިފްޒު އިމްތިޙާން (ތަސްމީޢު)

/r/hifz/ ޞަފްޙާއިން ތިބާގެ ޙިފްޒު އިމްތިޙާންކުރާނެއެވެ: އާޔަތް ފެށޭނީ ހުސްކޮށެވެ، އަދި ކޮންމެ ކަލިމައެއް ރަނގަޅަށް ކިޔުމުން ފެންނާނެއެވެ.

• «ފަށާށެވެ» އަށް ފިތާލާފައި ހަނދާނުން ކިޔާށެވެ؛ ރަނގަޅު ކަލިމަތައް މަޑުމަޑުން ފެންނާނެއެވެ.
• ނުކުތް ގޯސްވުމުން އިންޒާރުގެ އަޑެއް އިވޭނެއެވެ، ކަލިމަ ނުދައްކާނެއެވެ.
• «ކަލިމަ ދައްކާށެވެ» ނުވަތަ «އާޔަތް ދައްކާށެވެ» އަތުން ދައްކާލެވިދާނެއެވެ.
• ދެން އަންނަ އާޔަތަށް ބަދަލުވުން އަތުން ކުރާ ކަމެކެވެ، މުޅި އާޔަތް ރަނގަޅަށް ނިންމައިފިނަމަ ނޫނީ.
• ސޫރަތަށާއި މުޅި ޤުރުއާނަށް ޖުމްލަ މާކްސްތައް ތިބާގެ އީމެއިލްއާ ގުޅިފައި ސޭވްކުރެވޭނެއެވެ.

7. ސްމާޓް އެސިސްޓެންޓް

«ސްމާޓް އެސިސްޓެންޓް» ޓެބުން ނުވަތަ /r/chatbot/ ޞަފްޙާއިން ތިބާ އަންނަނިވި ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރެވިދާނެއެވެ:

• ތަޖުވީދުގެ ޙުކުމްތައް (الإخفاء (Ikhfāʾ) އަކީ ކޮބައިތޯ؟ سورة … ގައި އެއީ ކޮންތާކު ހުންނަނީތޯ؟)
• ޤުރުއާނުގެ ނައްޞު (جزء عم ގައި ކިތައް އާޔަތް އެބަހުރިތޯ؟ … ކަލިމަ އެކުލެވޭ އާޔަތްތައް)
• މޫލުން ނުވަތަ ތަކުރާރުވުން ނުވަތަ އިމްލާއީ/ޢުޘްމާނީ ރަސްމުލްޚަތުން ހޯދުން

އެސިސްޓެންޓް ބޭނުންކުރަނީ ތަޖުވީދުގެ މަޢުލޫމާތު ބޭންކާއި ޤުރުއާނުގެ ޑޭޓާބޭސް، Gemini-2.5-flash އާއެކު ތިބާގެ ބަހުން ޖަވާބު ދިނުމަށެވެ. ތިބާއަށް ކުރެވިދާނެއެވެ:

• ސުވާލުކުރާ ބޮކްސް ބޮޑުކުރުން (ތިރީ ކައިރިން ދަމާލުން ނުވަތަ Shift+Enter އިން ގިނަ ރޮނގުތައް ލިޔުން).
• އާ ޗެޓްތައް ހުޅުވުން، އާކައިވްކުރުން، ކަނޑާލުން، ނުވަތަ PDF/Markdown އަށް ޑައުންލޯޑްކުރުން.
• އަވަހަށް ފެށުމަށް ނަމޫނާ ސުވާލުތައް ބޭނުންކުރުން.

8. މާކްސްތަކާއި ރިޕޯޓްތައް

ތިބާގެ އީމެއިލް އެއްފަހަރު ލިޔާށެވެ — އެއީ ތިލާވަތް، ޙިފްޒު، އަދި ތަޖުވީދު އިމްތިޙާނަށް ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ. މާކްސްތައް ޑޭޓާބޭސްގައި ސޭވްކުރެވޭނެއެވެ، އަދި ތިބާއަށް ކުރެވިދާނެއެވެ:

• ސޫރަތަށާއި މުޅި ޤުރުއާނަށް ޖުމްލަ މާކްސްތައް ސްޓޭޓަސް ބާރުން ބެލުން.
• ކޮންމެ އާޔަތެއްގެ ކުރީގެ މަސައްކަތްތައް މުރާޖަޢާކުރުން.
• «ތިބާގެ ރިޕޯޓް PDF އަށް ފޮނުވާށެވެ» އަށް އެދި، ތިބާގެ އީމެއިލްއަށް ތަފްޞީލީ ރިޕޯޓެއް ފޮނުވޭނެއެވެ (އެވްރެޖް، އެންމެ މަތި، އެންމެ ދަށް، ތާރީޚްތައް).

9. އޯޑިއޯ ސެޓިންގްސް

ތިލާވަތް ނުވަތަ ޙިފްޒު ޞަފްޙާގައިވާ «އަޑު» ބަޓަނުން :

• މައިކްރޯފޯން: އެކަކަށްވުރެ ގިނަ އިންޕުޓް ޑިވައިސް ހުރިނަމަ، އެއް ޑިވައިސް އިޚްތިޔާރުކުރާށެވެ.
• ސްޕީކަރ: އައުޓްޕުޓް ޑިވައިސް އިޚްތިޔާރުކުރާށެވެ (Chrome/Edge ގައި ސަޕޯޓްކުރެއެވެ؛ Safari ގައި މަސައްކަތް ނުކުރެވިދާނެއެވެ).
• ލެވެލް އިންޑިކޭޓަރ: ފެހި ބާރެއް ދައްކާނީ ތިލާވަތްކުރާއިރު ތިބާގެ އަޑުގެ ބާރުމިނެވެ.
• ޑައިގްނޯސިސް: ޓްރާންސްކްރިޕްޝަންގެ މައްސަލަތައް ހޯދުމަށްޓަކައި ޓެކްނިކަލް ރެކޯޑެކެވެ (ލިންކަށް ?debug=1 އިތުރުކުރާށެވެ).

10. އާންމުކޮށް ދިމާވާ ސުވާލުތައް

އެޕްލިކޭޝަނުން އަހަރެން ނުކިޔާ ކަލިމަތައް (މިސާލަކަށް ބިސްމި) ކިޔަން އިންތިޒާރުކުރަނީ ކީއްވެ؟

ބައެއް ޤާރީން ސޫރަތްތަކުގެ ފެށުމުގައި «الم» ނުވަތަ «آلم» ގެ ކުރިން ބިސްމި ކިޔަން ފަށައެވެ. މިކަން އަހަރެމެން ރަނގަޅުކޮށްފައިވަނީ ފެށުން ދެނެގަނެ އަލުން އެލައިންކުރުމުންނެވެ. މައްސަލަ ދެމިހުރިނަމަ، ޑައިގްނޯސިސް ބޭނުންކުރާށެވެ ނުވަތަ ތިން ފަހަރު ނާކާމިޔާބުވުމަށްފަހު އެޕްލިކޭޝަން އޮޓޯމެޓިކުން ބަދަލުވުމުން އަލުން މަސައްކަތްކުރާށެވެ.

މޯބައިލްގައި މަސައްކަތްކުރޭތޯ؟

އާނއެކެވެ — Android ގައި Chrome އަދި iOS ގައި Safari. އަޑު އެކްޓިވްކުރުމަށް ފުރަތަމަ ފިތާލުމެއް ބޭނުންވެދާނެއެވެ (ބްރައުޒަރ ޕޮލިސީތައް).

އަހަރެންގެ ޑޭޓާ ސިއްރުތޯ؟

މާކްސްތައް ތިބާގެ އީމެއިލްއާ ގުޅިފައިވާނެއެވެ އަދި ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ވަކިކުރެވިފައިވާނެއެވެ. އޯޑިއޯ ރެކޯޑިންގްތައް ތިންވަނަ ފަރާތްތަކާ ހިއްސާނުކުރެވޭނެއެވެ — އެއީ ހަމައެކަނި ޗެކްކުރުމަށްޓަކައި ސަރވަރގައި ޕްރޮސެސްކުރެވޭނެއެވެ.

އާޔަތްތަކުގެ ތަރުޖަމާތައް އަންނަނީ ކޮންތާކުންތޯ؟

Kalimat.dev، ލޯކަލް ޑޭޓާބޭސް، ނުވަތަ ސަޕޯޓްނުކުރާ ބަސްތަކަށް Gemini ބޭނުންކޮށްގެން ތަރުޖަމާކުރެވިފައިވާ ތަފްސީރުލް ޖަލާލައިން — ޤުރުއާނުގެ ނައްޞަށް ސީދާ އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސްއަކުން ތަރުޖަމާއެއް ނޫނެވެ.